Azeri Blog

در تاریخ همیشه مردانی وجود داشتند که با وجود این که مقام و منزلتشان بسیار بلند و رفیع بوده امٌا همواره در طول تاریخ از آنها یاد نشده و یا حداقل کمتر یاد شده!یکی از این مردانی که با وجود این که جایگاهی بسیار رفیع در دنیا دارد اما همواره(لا اقلب برای ما)گمنام بوده است کسی نیست جز یکی دیگر از فرزندان آذربایجان یعنی شیخ صفی الدین اورموی.
عبدالمومن بن یوسف بن فاخر صفی الدین اورموی معروف به شیخ صفی الدین اورموی دانشمند،موسیقیدان و خوشنویس برجسته،در سال 613 هجری قمری در ارومیه(آذربایجان)متولد شد و در کودکی به بغداد رفت.
در بغداد او در دربار خلیفه کار می کرد و در همان جا نواختن عود را فرا گرفت و در این حرفه قابلیت وی بیش از خط (خوشنویسی)بود.
وی اولین بار اصوات موسیقی را از حالت سماعی به صورت مکتوب در آورده است.
آنچه نام صفی الدین را برای همیشه در تاریخ موسیقی زنده نگاه می دارد دو اثر گرانقدر وی به نام "رساله شرفیه"و"الادوار" است.
البته کتاب الادوار او اخیراً به زبان ترکی هم چاپ شده است!
اثر دیگری به نام "فی العلوم العروض و القوافی البدیع"داشته که خوشبختانه مانند دو اثر او در موسیقی مصون از حوادث مانده است.
کتابهای صفی الدین اورموی برای کسانی که بعد از او در موسیقی کار کرده اند حکم ماخذ و مرجع را داشته است.
صفی الدین هنگامی که در اصفهان بوده است یک نوع عود به نام"نزهت" و نوعی سنتور به نام"مغنی"نیز ساخته است .
از شاگردان او نیز می توان به سهروردی اشاره کرد که چند سال در خدمت او شاگردی کرده است.
گفته اند"شیخ صفی الدین اورموی" با نواختن عود در "کاظیم داشی" اورمیه هلاکوخان را به آرامش و خونسردی فرا خوانده است.
شیخ صفی الدین اورموی پس از 80 سال زندگی پر بار در گذشت اما هنوز اطلاع دقیقی از محل دفن او وجود ندارد اما در بعضی منابع آمده است که وی در گورستان سرخاب تبریز به خاک شپرده شده است.
اما در اینجا سوالی که وجود دارد این است که چرا باید فردی به این شایستگی و بزرگی که از افتخارات نه تناه آذربایجان و شرق بلکه افتخاری است برای جهان اینچنین از افکار ملت آذربایجان بیگانه باشد؟

استاد غلامحسین بیگجه خانی در سال 1297 در محله ی سنجران تبریز چشم به جهان گشود.
پدرش حسین قلی خان از استادان صاحب نام و نوازنده چیره دست تار بود.
بیگجه خانی از شش سالگی نزد پدر به آموختن تار پرداخت و پس از مرگ او(در سال 1310 شمسی)نزد رضا قلی زابلی که از شاگردان مشهور پدرش بود،فراگیری تار را ادامه داد.
دوران جوانی را با شنیدن صفحات سنگی قدیمی از استادانی چون آقا حسینقلی،درویش خان،نی داوود و علی اکبر شهنازی گذراند و بعدها از محضر دو استاد بر جسته ی آواز،میر علی اصغر صادق الوعد و اقبال آذر،بهره های فراوان برد.در همین ایام بود که با استاد چیره دست دایره،حاج محمود فرنام،آشنا شد و این آشنایی به همکاری صمیمانه ای منجر شد که حدود 50 سال دوام آورد.      
بیگجه خانی همزمان با تاسیس رادیو تبریز فعالیت خود را در آن آغاز کرد و مدتی سرپرست ارکستر ایرانی رادیو تبریز بود.بعد در رادیو ایران مشغول به کار شد و مدتی نیز به دعوت نورعلی خان برومند در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به تدریس پرداخت.
او آثاری نیز در تنظیم و اجرای موسیقی آذربایجانی دارد.
آخرین کنسرت او با گروه چاوش در سال 1363 برگزار شد .غلامحسین بیگجه خانی در 24 فروردین 1366 در بیمارستان 29 بهمن تبریز در گذشت

محسن هشترودی فرزند شیخ السلام هشترودی در در ماه 1286 شمسی در تبریز متولد شد و پس از تحصیلات مقدماتی در زادگاهش به تهران آمد و در مدارس اقدسیه و دالفنون به پایان رسانید. 
محسن هشترودی در رشته پزشکی به تحصیل پرداخت ولی وقتی به اروپا رفت رشته ریاضی را انتخاب کرد و از دانشگاه سوربن درجه دکترای دولتی گرفت.
هشترودی پس از مراجعت به ایران به تدریس پرداخت.بدوا رئیس  فرهنگ تهران و سپس رئیس دانشگاه تبریز شد و مدتی رئیس دانشکده علوم بود و هزاران شاگرد تربیت کرده است.
دکتر هشترودی در خیلی از مجامع علمی جهان عضویت یافت و به سخنرانی های علمی پرداخت و به تدریج از مفاخر علمی معاصر ایران شد.
پروفسور هشترودی با وجود داشتن همسر و خانواده خوب به علت فوت یک دخترش در جوانی دچار ناراحتی فراوان گردید و اشعاری هم در این زمینه سروده است.
دکتر هشترودی در مدت 69 سال زندگی پربارش آثار پر ارزشی از خود به یادگار نهاده و در گذشت او در سال 1355 یک ضایعه بزرگ برای جامعه دانشگاهی ایران و مجامع علمی شد.

 

سلام دوستلار.

آذربایجانین بویوک شاعیری و ضییالی سی صمد وورغون آذربایجان بدیعی مدنییت تاریخینده اوز دولغون یارادیجی لیغی ایله تاریخی بیر خیدمت گوسترمیش دیر.
اونون اثرلری فورما و مضمونجا سئچیلیر و دوغما شعریمیزین گوزه ل و کامیل اورنکلری ساییلیر.
شاعیرین کلاسیک اوسلوبدا یاراتدیغی شعر لر بو گونده اوز طراواتینی ایتیرمه میشدیر.
صمد وورغون(صمد یوسف اوغلو وکیلوف)1960 – جی ایلده مارت آیی نین 21 –ده(نوروزون ایلک گونو)آذربایجانین قازاخ ناحیه سینین قیراق ساحیلی کندینده آنادان اولموشدور.
او ایلک دفعه اولاراق آذربایجان علملر آکادمیاسی نین آکادئمیکی اولموشدور.
1948-1941 جی ایللرده آذربایجان یازیچیلار بیرلییی نین صدری 1956-1954 جی ایللرده آذربایجان علملر آکادمیاسی نین پرزیدنت معاونی اولموش دور.
یارادیجیلیغینا 1920 –جی ایللرین اوللرینده باشلامیشدیر.
1937 –جی ایلده اوزونون؛واقیف؛1939-جی ایلده "خانلار" 1941 – جی ایلده "فرهاد شیرین" 1945- جی ایلده "انسان" منظوم دراملارینی یازمیشدیر. "گنجلر پوئماسی" و "آیگون" اثرلری اساسیندا فیلملر چکیلمیش شعرلرینه موسیقیلر بسته لنمیشدیر.صمد وورغون یبن الخالق صلح مجلس لرینده فعال اشتراک ائتمیشدیر "دونیا شاعیر و یازیچیلاری ل.آراگون" کونستانتین سیمانوف،ناظم حکمت،غفور غلام،کارلو لئونیدزی و لوقو وسکوی،صمد وورغون یارادجیلیغینی یوکسک قیمتلندیرمیش،حقینده شعر،مقاله و خاطیره لر یازمیشلار.باکیدا ائو موزه سی،یوخاری ساحیلی کندینده شعر ائوی یارادلمیشدیر آذربایجان جمهوریسینده هر ایل صمد وورغون شعر گونلری کئچیریلیر.باکیدا و قازاخ دا هئیکلی قویولموشدور.صمد وورغون 1986-جی ایلده 50 یاشیندا ایکن باکیدا گوزلرینی ابدی اولاراق یومدو.صمد وورغون مرکب و اوزون بیر یارادجیلیق بولو کئچمیشش و اللی ایللیک عومرونون اوتوز ایلدن چوخونو شعره،صنعته حصر ائتمیشدیر.اونا وطنداشلیق دویغولاری ایله دولولیریک،حماسی و طنزلی شعرلر یازمیش،خلق قهرمانلیغی روحوندا دراملار یاراتمیشدیر.او صنعت،ادبیات و مدنیتین مختلف ساحه لرینه عایید کیفیتلی،تفقیدی-قزئت چی لیک مقاله لرین مولفی دیر.اونون مختلیف خلقلرین کلاسیک و معاصر ادبیاتلاریندا چوخلو ترجمه لری واردیر.دقته لاییق جهت او دورکی،ایستر یارادیجیلیغی نین،ایسترسه ده همیشه پارلاق شکیلده اوزونو گوسترمیشدیر.ائله صنعتکارلار اولور کی بیر زامان بولور آینا کیمی پارلامیش اثرلری زمان کئچدیگجه پارلاقلیغینی ایتیریر،زامان اونلارین اوستونو بیر نوع توزلا،پاسلا،اورتور.بو ایل آنادان اولماسی نین یوزبیر ایللی یی تامام اولان صمد وورغون ایللی یی تامام باشقا روحدا اثرلر قویوب گئتمیشدیر،ایللر کئچدیگجه بو اثرلرین تاثیری،بدیعی قیمتی و قودرتی آرتیر.صمد وورغون ادبیاتدا چوخ سورعتله بوی آتدی،شاعیرلی یی نین ایلک قلم تجربه سی دوورو چوخ تئز قورتاردی.بیرینجی شعرینی چاپ ائتدیردیکدن دورد-بئش سونرا آرتیق او یئتگین بیر صنعتکار کیمی چیخیش ائتمه یه و شعرین یوکسک طلبلرینه جاواب وئره ن اثرلر یازماغا باشلادی 1930-1920 –جو ایلده صمد وورغون سسی جیددی صورتده ادبی محیطین و گئنیش اوخوجو کوتله لری نین نظرینی جلب ائتدی. مثبت اینسان صورتلری و ایدئالاری نین صمد وورغون شعرینده پارلاق و تاثیرلی چیخماسینا سبب اودور کی بو شعرلرده حیات مرکبلیگی ایله اینسانی دویغو و چیرپینتلار گوزه ل،اوره ک آچان بیر طرزده اوز بدیعی ایفاده سینی تاپمیشدیر.بو کیفیت صمد وورغون یارادجیلیغینا کیناردان گلمه میشدیر،ادبی تاثیرلر و یا صنعتی ایستکلر نتیجه سی دگیلدی یبر صنعتکار اولاراق اونون طبیعتیندن دوغور،حیاتی ادراکی نین نتیجه سی دی.صمد وورغون آذربایجان شعرینده منظومه نوعونون بویوک یارادیجی سی دیر.آذربایجان ادبیاتی تاریخینده شعرله خلق قهرمانلیق دراملاری نین یارادیجیسی دا صمد وورغون دور.
صمد وورغون یارادجیلیغی یالنیز اوز خلقی اوچون دگیل،بوتون صنعت و حقیقت عاشیقلری اوچون قیمتلی و عزیز اولموشدور.
تانری آمانیندا

سلام لار عزیز دوستلاریم...

تازا ایلیدا تبریک دئیب تانری دان داها یاخشی گونلر آرزولورام.ساغ اولین

بایرامینیز مبارک اولسون

مهندس ریاضی دان و دانشمند برجسته جهان
اگر شهر باکو می تواند به موسیقی دان شهیر حاجی بیگ اف به فیزیک دان نامدار لاندو(برنده جایزه نوبل)و به پزشک مشهور مصطفی توپچی باش اف(کاشف بیهوشی-نامزد جایزه نوبل)ببالد با همان معیار نیز می تواند به لطفی زاده دانشمند و ریاضی دان شهیر عصر ما افتخار کند.
با مقیاس فوق دانشگاه تهران می تواند به فارغ التحصیلاتش پروفسور لطفی زاده (کاشف منطق فازی logic fuzzy) و پروفسور علی جوان (فیزیکدان مشهور و یکی از کاشفین اشعه لیزر )مباهات کند.
پروفسور لطفی زاده در سال 1921 در شهر باکو پایتخت جمهوری آذربایجان به دنیا آمد.مادرش پزشک .پدرش یک روزنامه نگار از اهالی آذربایجان ایران بود.در سن 10 سالگی همزمان با حکومت دیکتاتوری استالین در اتحاد شوروی سابق همراه خانواده اش مجبور به مراجعت به ایران شد و در شهر تهران ساکن گردید.لطفی زاده تحصیلات ابتدایی را در تهران ادامه داد و دوره متوسطه را در کالج البرز(دبیرستان البرز فعلی)به پایان رسانید و در کنکور ورودی دانشگاه تهران شرکت و رتبه دوم را احراز نمود.وی پس از فراغت از تحصیل از دانشکده فنی دانشگاه تهران در رشته مهندسی برق در سال 1942 به آمریکا مسافرت کرد و دوره فوق لیسانس مهندسی برق را در انستیتوی تکنولوژی ماساچوست(MIT)واقع در شهر بوستون طی نمود.آنگاه وارد دانشگاه کلمبیا در نیویورک شد و در سال 1949 با وجود درجه دکتری از این دانشگاه فارغ التحصیل گردید.
پروفسور لطفی زاده کارهای پژوهشی خود را در رشته تئوری سیستم از دانشگاه کلمبیا آغاز نمود.در سال 1956 وی به عنوان دانشمند مدعو در انستیتوی مطالاعات پیشرفته در دانشگاه پرینستون(نیوجرسی)مشغول تدریس و تحقیق بود.علاوه بر آن پروفسور لطفی زاده مشاغل علمی افتخاری متعددی را احراز نموده است که می توان به موارد زیر اشاره نمود:استاد مدعو در رشته مهندسی برق در دانشگاه MIT(1968) دانشمند مدعو در آزامایشگاه تحقیقاتی شرکت ای-بی-امIBM در کالیفرنیا(1968.1973.1977)و دانشمند مدعو در مرکز مطالعات زبان و اطلاعات در دانشگاه استانفورد کالیفرنیا(1987-1988) 
در سال 1959 پروفسور لطفی زاده کار تمام وقت خود را با سمت استادی در دانشکده مهندسی برق دانشگاه کالیفرنیا در برکلی شروع کرد.در فاصله سالهای 1963-1968 وی ریاست دانشکده مهندسی برق دانشگاه کالیفرنیا برکلی را عهده دار بود.گر چه پروفسور لطفی زاده در سال 1991 رسما بازنشسته شد ولی همچنان به فعالیتهای علمی خویش در دانشگاه کالیفرنبا ادامه می دهد.در حال حاضر پروفسور لطفی زاده به عنوان استاد ممتاز (PROFESSOR EMERITUS)  مهندسی برق-مدیریت مرکز نرم افزاری کامپیوتری دانشگاه برکلی را عهده دار است.این مرکز بیش از 2000 نفر عضو دارد و یکصد موسسه علمی وابسته اند.تا سال 1965 تحقیقات پروفسور لطفی زاده عمدتا در زمینه تئوری سیستم و تجزیه و تحلیل تئوری تصمیمات بود.در آن سال وی تئوری مجموعه فازی را پایه گذاری کرد وسپس در زمینه کاربردهای این تئوری در حافظه مصنوعی -زبان شناسی-منطق-تئوری تصمیمات-تئوری کنترل-سیستم های خبره و شبکه های اعصاب به تحقیقات گسترده ای پرداخت.در حال حاظر تحقیقات پروفسور لطفی زاده در زمینه منطق فازی نرم افزاری –محاسبات کامپیوتری بر مبنای کلمات –تئوری کامپیوتری ادراک و زبان طبیعی است.
پروفسور لطفی زاده به عنوان کاشف و مبتکر منطق فازی شهرت جهانی دارد.وی طی یک مقاله علمی کلاسیک که در سال 1965 به چاپ رسید مفهوم "مجموعه فازی"را که اساس تئوری تجزیه و تحلیل سیستمهای پیچیده است معرفی نمود که در آن "زبان طبیعی"به جای متغیرهای عددی باری تشریح تجزیه و تحلیل سیستمها به کار می رود.پس از معرفی مجموعه فازی بیش از 15000 مقاله علمی توسط دانشمندان جهان درباره منطق فازی و کاربردهای گسترده آن در نشریات علمی منتشر گردیده و حدود 3000 درخواست ثبت اختراع در این زمینه در کشور های مختلف جهان به عمل آمده است.در سال مالی 1991-1992 کمپانی ماتسوشیتا ی(matsushita) ژاپن به تنهایی توانست تجهیزات و سیستمهای الکتریکی و الکترونیکی ب هارزش یک میلیارد دلار به فروش برساند که در آنها از منطق فازی استفاده می شود.در حال حاظر 12 ژورنال علمی در دنیا چاپ می شوند که در عناوین آنها کلمه فازی دیده می شود.
پروفسور لطفی زاده عضو ارشد(fellow) انستیتوی مهندسی برق و الکترونیک آمریکا عضو ارشد بنیاد گوگن هایم(gugenheim) عضو ارشد آکادمی ملی مهندسی آمریکا –عضو ارشد کنگره جهانی CYBERNETICS عضو آکادمی علوم روسیه-عضو افتخاری انجمن مطالعات  CYBERNETICS اتریش –عضو ارشد اتحادیه بین اللملی سیستم های فازی و عضو ارشد چندین انجمن و موسسه علمی دیگر است.
پروفسور لطفی زاده موفق به دریافت 9 مدال علمی گردیده است که از این تعداد 5 مدال به مناسبتهای گوناگون توسط انستیتوی مهندسی برق و الکترونیک آمریکا و 4 مدال دیگر توسط انستیتوی مهندسی مکانیک آمریکا -انجمن علوم مهندسی آمریکا –آکادمی علوم جمهوری چک و انجمن بین المللی سیستمهای هوشیار به وی اهدا شده است.به علاوه پروفسور لطفی زاده 14 جایزه علمی دریافت نموده  که از آن جمله اهدایی بنیاد معرف هوندای ژاپن اشاره نمود.
دانشگاههای متعدد جهان به شرح زیر با اهدای درجه دکتری افتخاری به پروفسور لطفی زاده از خدمات علمی وی و بویژه به خاطر ابداع منطق فازی که علوم و مهندسی کامپیوتر و تئوری سیستم ها را دگرگون کرده است اظهار قدرشناسی نمودهاند.
دانشگاه تولوز فرانسه-دانشگاه ایالتی نیویورک –دانشگاه دورتموند آلمان-دانشگاه اوویدو(اسپانیا)-دانشگاه گرانادا(اسپانیا)-دانشگاه لیک هد(کانادا)دانشگاه لویزویل(آمریکا)-دانشگاه باکو(جمهوری آذربایجان)-دانشگاه گلیویس(لهستان)-دانشگاه اوستراوا(جمهوری چک)-دانشگاه تورنتو(کانادا)-دانشگاه فلوریدای مرکزی(آمریکا)-دانشگاه هامبورگ(آلمان)-و دانشگاه پاریس
پروفسور لطفی زاده به تنهایی بیش از 200 مقاله تالیف کرده است و در حال حاضر عضو هیئت تحریریه بیش از 50 نشریه علمی می باشد.وی عضو هیئت مشورتی "مرکز فازی آلمان"-عضو هیئت مشورتی مرکز تحقیقات فازی دانشگاه تگزاس-عضو کمیته مشورتی مرکز آموزش مطالعات سیستم ها- عضو هیئت مدیره انجمن بین المللی شبکه های اعصاب –رئیس افتخاری اتحادیه سیستم های فازی بیومدیکال(ژاپن)-رئیس افتخاری اتحادیه منطق فازی و تکنولوژی فازی(اسپانیا)و.... 
پروفسور لطفی زاده قبل از کشف مجموعه فازی در سال 1965 به مناسبت تحقیقات بنیادی خویش درباره تئوری سیستم ها در سطح جهانی شناخته شده بود.وی طی مقاله ای که در سال 1950 در ژورنال"فیزیک علمی"به چاپ رسید به تعمیم تئوری WIENER پرداخت که بعد ها این تئوری کاربرد های فراوانی در طراحی فیلتر های حافظه پیدا نمود.در سال 1952 لطفی زاده با همکاری راقازینی RAGAZZINI ترانسفورماسیون Z را برای تجزیه و تحلیل سیستم های داده به کار گرفت که در طراحی سیستم های کنترل و فیلتر های دیجیتال کاربرد گسترده ای یافتند.در سال 1963 لطفی زاده به اتفاق چارلز دوسورDESOER کتابی درباره"تئوری حالت –فضا در سیستم های خطی "نوشت.انتشار این کتاب به عنوان حادثه ای بنیادی در تاریخ علوم مهندسی کنترل و تجزیه و تحلیل سیستم ها به شمار میرود و امروزه این کتاب به عنوان ابزاری استاندارد در تجزیه و تحلیل سیستم ها از ربوت های صنعتی گرفته تا سیستم های هدایت و کنترل فضایی به طور وسیع مورد استفاده قرار می گیرد.
گر چه منطق فازی کاربردی خیلی وسیع تر از منطق متداول دارد ولی پروفسور لطفی زاده معتقد است که منطق فازی اکسیر و نوشدارو نیست.وی می گوید کارهای زیادی هست که انسان می تواند به آسانی انجام دهد در حالی که کامپیوتر ها و سیستم های منطقی قادر به انجام آنها نیستند.
برداشت آزادی از سایت WWW.tribun.COM