Azeri Blog

- Aşk Kaçmaktan çok Kovalamak, Görmekten çok özlemek, Gitmekten çok Beklemek, Dokunma.
- Bir şiir Yaz Bana Içinde Alabildiğince Mutluluk Olsun Ayın Gölgesinde Unutulan Sevgi Tohumlarıyla Yeşere Dursun Veya Bir şarkı Söyle özlemimdeki Sevgiliyi Anlatsın Yağan Yağmurlarla ıslanan Bedenimi Parlayan Gözleriyle Kurulasın.

- Eğer Sevdiğin Seni Terk Etmişse Onu Kendi Haline Bırak Eğer Sana Dönerse Zaten Senindir, Sana Dönmezse Zaten Hiçbir Zaman Senin Olmamıştır.

- Bulutlara Yükledim özlemimi; şimşeklerle çaktırdım Sevgimi; Yağmurlar Yağdırdım Gözyaşlarımla; Küçük Melekler Gönderdim Seni öpmeye Geldilermi?
- Gök Yüzünde Bir Yıldız Seç Büyük Ve Parlak Olsun Yanında Bir Yıldız Daha Seç Büyük Ve Parlak Olması önemli Değil Senin Yanında Olsun Yeter.
- Eğer Onun Için Herşeyi Göze Alıyorsan, Onu Her An Düşünüyorsan, Onun Için Ağlıyorsan, O Senin Için Tekse, O Senin Için Herşeyden Değerliyse, Onun Bir Gülmesi Senin Için Dünyalar Demekse... Siz Aşıksınız...

- Ben Asla Ağlamam Deyip Her Gece Yatağa Yattığında Aklına O Gelip Gözünden Iki Damla Yaş Süzülüyorsa Eğer Utançla Işte O Zaman Aşıksın Demektir..

- Seni Ne Kadar Sevdiğimi Anlamak Istiyorsan; Yağan Her Yağmur Damlasını Yakalamaya Calış.yakalayamadığın Her Yağmur Damlası Seni Ne Kadar Sevdiğimin Ispatıdır...

-Güneşin Ilk ışıkları Gününü Aydınlattığında Ve Içinde Doğan Nedensiz Sevinci Biriyle Paylaşmak Istediğinde, Pencereni Aç Yeter.ben O Tatlı Sessizlikte Seninleyim

!

اسلامیٌت دن اونجه تورک میلٌتی کیمی تورک میلٌتی کیمی تورک ادبیاتینیندا ایلک قایناغی اورتا آسیادیر،بو ساحه ده حضرت عیسی دان یوز ایل لرجه اول لره عاید و قازانج اولان ایلک اثرلر،جور به جور تورک ائل لری و قبیله لری آراسیندا "شامان و قام" آدلاری ایله منقبت و مدح اولونان اولیالار و ملٌی قهرمان لاردیر.
بو،مدح و منقبت سویله ین روحانی کیمی عاشق لرین آدی"اوزان" و ال لرینده کی چالدیقلاری سازین آدی "قوپوز" و مدح و منقبت ائتدیک لری اولیالارین آدی "شامان" و توصیف ائتدیک لری و رجز اوخدوقلاری قهرمان لارین آدی "قام" لار ایدی.
اورتا آسیادان باشلایاراق شمال-جنوب،شرق-غرب اولکه لرینده زمان زمان یئر سالان تورک لرین آراسیندا "اوزان" لار،همیشه بویوک احترام لار ایله بسله نیب مرشید و روحانی حالیندا اوگوت لر "نصایح" و عبرت لر سویلر کن،بوتون توی لاردا و یاس لاردا و باسغین و فتح گون لرینده،تورک ادبیاتین و تورک آداب و رسومون قوپوز چالاراق حفظ ائتمیش لر.
حضرت عیسی دان ایکی ایل یوز اونجه،تورکه قازانج و عاید اولماق اوزره،چین قایناق لاریندا قدیم هون لارین،تورک لرین،اویغور لارین ادبی و روحانی اثرلری آرا-سیرا گورونمک ده دیر.
بو ترجمه اولان و قافیه سیز،آنجاق نسبتاً موزون شعرلر،دورت مصراع لی جور به جور،اولان شکیل لردن بیر نئچه سی آشاغیدا گتیریلیر.
یئنگی-سنی ایتیردیک
کی-لین داغ لارینی بوراخدیق
حیوان لاریمیزی بسله مک
داها چتین اولاجاق دیر
قادین لاریمیزین گوزه للیگی
داها قالمایاجاق دیر
بو قافیه سیز اولان شعر کیمی لر،میلاد تاریخیندن اونجه نین دیر و بو گون کی دانیشیق ایله یازیلدی کی هامی اوخویا بیلسین و اما شعر کیمی لرین معنالاری،احتمالاً بونلار اولا بیلر،یورت ائتدیگیمیز یئری ایتیردیک-کی لین داغ لارینی بوراخدیق و یئنی گلدیگمز یئر بوللوق و اوتلوق اولامایاجاق اوچون حیوان لاریمیزا یئم اولمایاجاق دیر،هابئله اونلاری بسله مک چتین اولاجاق دیر،بوندان اوترو یاشاییش احتیاج لاری آغیز و چتین اولدوغو اوچون آرواد-اوشاق یوخسول یاشاییب گوزه ل لیک لرین الدن وئردی لر.
گورونور کی تورکلر،ادبیات و معاریف موضوع لارینا باخماق ایله برابر،یاشاییش و گره ک لرین و اقتصادی موضوع لاریدا شعر گتیره رک،جغرافی و طبیعی محیط ایش لرینه دریندن باخماقدا ایمیش لر و یئنه ده:
باتی بازاریندان بیر یه هر آلدی
گونئی بازاریندان بیر یئم آلدی
قوزئی بازاریندان اوزون بیر قامچی آلدی
صباح اولان کیمی آنا-باباسیندان حلال لاشیب آیریلدی

آخشام،ساری چایین کناریندا دینجلدی
داها،آنا-باباسی نین و قیزلارین سس لرین ائشیتمیردی
تکجه،ساری چایین چاغلاشینی ائشیدیردی
یئنه ده صباح اولان کیمی ساری چای دان وداع ائتدی

آخشام هئی شان تپه لرینه یئتیشدی
داها،آنا-باباسی نین و قیزلارین سس لرین ائشیتمیردی
تکجه،یئن شان بربرلری نین آت لاری نین
کیشنه مه لری ائشیدیلیردی

ایشگه یول،و داغ لاردان اوچار کیمی گئچدی
قوزئی یئل لری گورولتو ایله اسیردی
قارلار،دمیر پالتارلار اوزه رینده پیرلاییردی لار
قوماندان لارین و عسگرلرین یوزلرجه سی  
دوگوشلرده و ساواش لاردا اولوردولر

بورادا احتمالاً بیر عسگرین ساواش اوچون اسلحه و لوازم آلماغی و آنا-بابا و ائو آدام لاریندان آیریلماغی و سونرا داغ لاردان و چای لاردان آخیب ساواش میدان لارینا گئتمه سی و ساواش میدان لاری نین یوزلرجه عسگر و سوبای(افسر) اولولری ایله دولدوغون گوسته ریر.
گورونور کی تورک لر،شعر،اقتصاد،جغرافی دان سوای میلٌی حاکمیت و باشقا فتح لر و ظفرلر اوچون ده گونوللو عسگر اولاراق ساواش طبیعی و هنر کیمی گوره مک ده دیرلر.
اوزان و قوپوز شعری "ساز شعری" بسلنمه گی،میلاددان سونرادا بوتون تورک ائل لری و اجتماع لاری آراسیندا دوام ائده رک بیر چوخ تاریخ منبع لرینده گوزه چارپیر.آتیلانین اولومون آنلادان بیزانس تاریخ لری،بو حادثه اوزه رینه بیر یاس توتولماسینی و هون اوردوسوندا،اوزان لارین آقیمت لار(نصایح) سویله دیکلرینی،بیلدیر مک ده و بونلاردان بویله بیر ترجمه لر نقل ائتمک ده دیر لر.
هون لارین "قدیم تورک لری" بویوک حکمداری و موجوغون اوغلو،ان جسور باش بوغا(سردار) آتیلا،اوزوندن اول هئچ دویولمامیش بیر قوت ایله و گوجلو ایله آلمانیانین بویوک اولکه لرینه صاحب اولدو،او بویوک اولکه لرین بیر چوخ شهرلرینی ضبط ائتمک صورت ایله،روم امپراطوری یالوارماق ایله و بویوک باج لار و خراج لار وئرگی سی ایله،اونو ایره لی گلمک دن وار گئچیرتدی.
آتیلا،بوتون بو فتح لری اوروپادا و بالقاندا قیلدیغدان سونرا،ان خوش گون و ان عشرت زمانیندا دونیادان گئتدی،یعنی هئچ بیر دوشمن و حتی اوز ایچیندن چیخان کیمسه لر الی ایله یوخ،بلکه شادلیق و عشرت مجلیسینده چوخ بیر نئشه حالیندا و هئچ بیر آجی دویمادان اولدو.
میلادادن سونرا،دوردونجو و بئشینجی،آلتینجی ایل لرده چین ین شمالیندا دولت قوران تورک لره مربوط،چین قایناق لاریندان ترجمه اولونان شعرلر و بو گون کی لهجه یه چئوریلن بو شعرلردن بیر نئچه سی بئله دیر:
آی پارلاییر،اولدوزلار آخیب گئدیر
منه گلیب،گلمه یه جگینی بیر داها سویله منه

یالنیز بیر دال(بوتاق)بیر آغاج اولاماز
یالنیز بیر آغاج بیر اورمان(جنگل)توره دمز
سیزین ساکیت بدله گینیزی دوشونورم
و سیزی هئچ اونودا بیلمرم
اوست ده اولان شعرده،یاشاییشین آی لار کیمی پارلاسین و سونرا اولدوزلار کیمی سونوب گئتمه سین سویلر کن،سئوگیلی سیندن جواب گوزله مک ده دیر.
آشاغی دا اولان شعرده،بیر الدن سس چیخمار،بیر گول ایله اولماز و سیزین سکوت و غمینیزی دوشونورم،آنجاق سیزی اوندا بیلمیرم،دئمک ایله اوز هم درد اولدوغون گوسته رمک ده دیر.
گورونور کی مین نئچه یوز ایل بودان اونجه تورک لر آراسیندا بئله بیر اوگوت لر(نصایح) و مثل لر هر دن شعر اولاراق رایج ایمیش.            
بو گونون دوشونجه و مفهومی ایله"اوزان"لارا،حق عاشیقی و حق ائلچی سی دئمک اولا بیلر،بو حق عاشق لری،ائل لرین،اوبالارین خئیر-شر،یاخشی-پیس،سئوینج-یاس ایش لرینه محرم ایمیش لر.کلیسادا خلقین گیزلین اعتراف لارین ائشیدن کشیش لرین عکسینه اولاراق،بونلاردا ائل و اوبا اسرارینا سایغی و حورمت وار ایمیش بوتون بو مقدس رول لاریندا اوگوت(نصیحت) وئرمک و یول گوسته رمک،خئیر-شرینده جان دان اورتاق اولماقدا محرم و صادق ایمیش لر و ال لرینده اولان قوپوز سان کی اونلارین معنوی مدد چی سی ایمیش و اوندان ایلهام آلیرمیش لار.
بو حق عاشیق لری(اوزان لار)آغ ساققال رولوندا اولاراق،بو گونون مَحرَم مشاوری کیمی،بوتون تورک ائل لری آراسیندا اولیالار کیمی مقدٌس بیر حورمته یاراشان و لایق ایمیش لر.
بو حق عاشیق لری نین ان تانینمیشی و بوگون اونلاردا  سنبول و تمثیلچی و نمونه اولانی بویوک "قورقوت آتا" دیر.
قورقوت آتانین احوالین اوخوماق و اونو دریندن دوشونمک،بوتون میلاددان اون و قاباق اولان"اوزان"لارین دورومون و موقعیتین بیزه آیندینلادیر.
قدیم تورک عالمینده،شامان لار و قام لار ایله برابر اوزان لارین روحانی احترام لاری بیر نوع دین و مذهب و مقدس سنت و آداب و رسوم کیمی آلقیشلانیرمیش و اونلار بو رول لاریندا مومن ایمیش لر.
Dil və adəbyyat
Təbirzli əli

 

131.اوزان /ت
=اوزان=اوز(اوزماق=تصنیف خواندن)+ان(اک فاعلی)=شاعر و آواز خوان و نوازنده قوپوز در ایل اوغوز.در گذشته شاعر و نوازنده مردمی را نیز "اوزانچی"می گفتند و بعد از قرن نهم آنرا"آشیق"گفتند. اوزلوق=تصنیفی ،جد بزرگ فارابی   
132.اوزقنوغ / ت
و اوزقنوق=اوزقونوق=اوز(جان،روح)+قونوغ(فرود)=اقامتگاه روح،برجستن بعضی اعضای بدن وپیشگویی از روی آن ،اختلاج اعضا ،حالت خلجان و جهش و پرش بدن(روح!)
133.اوزن حسن/ ت
=اوزون حسن=حسن بلند قامت،لقب ابونصر حسن بیگ آق قویونلو موسس سلسله آق قویونلو(ه.م)در سال 873 ق.
134.اوزون برون
=اوزون(دراز،بلند)+بورون(دماغ)=دماغ دراز،نام یک نوع ماهی با بینی دراز
135.اوغور
=اوغور=وقت،یمن و برکت،عزم سفر؛بد اوغور=بد یمن،اوغوذ بخیر=سفر بخیر،اوغروما پیس چیخدی=طالعم بد آمد،اوغورلاماق=بدرقه کردن
136.اوق
و اوغ=اوع=چکمه پشمینه،چوبهای فوقانی آلاچیق
137.اولکا
و الکا=اولکه=اول(اولمک و یولمک=بریدن،تراشیدن)+که(اک)=بریده،جدا شده،کشور؛بولکا=بولکه از مصدر بولمک(=پارتیشن کردن)=استان؛همریشه با الگو(ه.م)
138.اولوق کوک
=اولوق کوک=اولوق(بزرگ)+کوک(ه.م)=کوک بزرگ،یکی از 360 کوک ختائی
139.اومّا
=اومما=اوم(اومماق=چشم براه ماندن،هوس کردن)+ما(اک)=چشم براه ماندگی ،هوس کردگی .باخ:امید:ترسم او این بوی خوش چون بشنود*هفت قرآن در میان اوما شود / دهخدا
140.اون باشی /ت
=اون(ده)+باشی(فرمانده)=فرمانده گروه ده نفر،سابقا از رتبه های نظامی (باخ"اون باشی و یوز باشی)
141.اویغور
شاید از مصدر اویانماق(=بیدار شدن)=بیدار شده،مدنی شده،از ایالات بزرگ ترک نشین چین که الان به ایالت سین کیانگ تغییر نام داده اند.
142.اویماق
=اویماق=قبیله،طایفه،مسکن،فامیل،متفق،در ترکی اویغوری بمعنی اجتماع کردن بوده است.
....سایر لشکریان و اویماقاتی که همراه داشتند،با اموال و جهات تحت تصرف امراء محمد میرزا در آمد / حبیب السیر
143.آهسته
=آسته=آستا=آست(باخ:آستان)+ا(اک)=(راه رفتن با سرعت)زیرین و پایین ،بصورت آرام و کند،یواش
144.آهو
=آوو=اوو=اوو=شکار و صید(عموما)،آهو(خصوصا)؛اووجو=شکارجی،اووقوش پرنده شکاری
145.ایاز
آیاز=نسیم خنک سحری ،هوای سرد و صاف ،شب بدر بدون ابر،نام غلام تیز هوش و محبوب سلطان محمود غزنوی  
غرض ،کرشمه حسن است،ورنه حاجت نیست
جمال دولت محمود را به زلف ایاز / حافظ   
146.ایاغ
=آیاق=پا،همپا،هم پیاله،پیاله؛ایاغ شدن=هم پیاله شدن:
به چمن خرام و بنگر بر تخت گل که بلبل
به ندیم شاه ماند که به کف ایاغ دراد / حافظ
147.آیبک
=آی(ماه)+بک(بیگ،بزرگ)=بیگ بزرگ،بیگ ماه وش،ماه کامل ،صفتی برای قاصد و غلام،قطب الدین آیبک موسس اولین سلسله مسلمانی در هندوستان در سال 602 ه.ق:گفت :ای آیبک بیا در آن رسن*تا بگویم من جواب بوالحسن / مولوی
148.ایت بورونی /گ
=ایت بورنو=ایت(سگ)+بورون(دماغ)+و(اک مضاف)=دماغ سگ،نام دیگر نسترن
149.آیتک
=آی (ماه)+تک(مانند)=مهسا،نام دختر
150.ایچاایچ
=ایچ(بنوش)+ا(اک)+ایچ(بنوش)=نوشانوش،پیاله شراب:
از فقیهان شد و حدی منع جام باده را
در صبوحی بانگ ایچاایچ می دانیم ما /میر نجات

Harid Fədai: "40-50 ildən sonra Azərbaycan türkü ilə Türkiyə türkünün danışığı bir-birini tamamlayacaq" Elçin Qaliboğlu Bakıda AMEA Folklor İnstitutu tərəfindən düzənlənən "Ortaq türk keçmişindən Ortaq Türk gələcəyinə" adlı V Uluslararası Folklor konfransına Türk Dünyasının müxtəlif ölkələrindən qatılanlar sırasında Quzey Kıbrıs Türk Cümhuriyyətindən olan tanınmış araşdırmaçı Harid Fədai də var. Onunla Türk Dünyasının mövcud mənəvi problemləri ilə bağlı söhbətləşdik. Harid bəy 1930-cu ildə anadan olub, türk dili və ədəbiyyatı üzrə mütəxəssisdir. Bu vaxta kimi divan ədəbiyyatı və türkcə söz düzümü, həmçinin Türkiyə və Kıbrıs folkloru ilə bağlı araşdırmalar aparıb. - Elmdə hansı sahə ilə məşğulsunuz? - Araşdırmalarımı əsasən Kıbrıs türk kültürü təşkil edir. İndiyə kimi 250-dən artıq bu yöndə elmi məqaləm, 25 kitabım işıq üzü görüb. Türk Dünyasının harasında olmuşamsa, həmişə Azərbaycan haqqında sevgilərlə danışmışam. Hələ uşaq ikən bu ölkə haqqında eşitmişdim. Babamın dayısının xanımı vardı, tez-tez bizə maraqlı məsələlər anladardı. Onu da deyim ki, bu məsələlərin çoxu Azərbaycana aid idi. O qədər gözəl, mənalı idi ki, uşaq ikən ağlıma necə yerləşdisə, indi də hamısı yaddaşımdadır. O vaxtdan Azərbaycan haqqında təsəvvürlərim yaranmağa başlayıb. Fikirləşirdim ki, nə vaxtsa qismət olar, Azərbaycana gedərəm. Məlumdur ki, sovet imperiyası dövründə SSRİ öz qapılarını xüsusən Türkiyənin üzünə bağlamışdı. Türklərin bir-biri ilə əlaqə yaratması, dərdləşməsi tamamilə mümkünsüz olmuşdu. Sovet imperiyasının süqutundan sonra artıq bizim türkdilli ölkələrlə əlaqələrimizin yeni səviyyəsinin yaranması üçün imkanlar ortaya çıxdı. Şəxsən mən qan qardaşlarımla mənəvi bağlarımızın möhkəmlənməsi üçün ilk imkan yaranan kimi Azərbaycana gəldim. Azərbaycana hər gəlişimdə özümü ruhən çox güclü hiss etdim, çünki doğma bir yerdə idim. Ümumiyyətlə, 90-cı illərdən etibarən ildə bir neçə dəfə Azərbaycana gəlib-gedirəm. - Azərbaycan türk ruhu özlüyündə müstəqil olaraq türklüyümüzü ifadə edir. Həmçinin Türk Dünyasının bənzərsiz dəyərlərini həmişə sayğı ilə özünün doğması, əslində ruhunun sorağı sayır. Maraqlıdır, Azərbaycan türk dəyərləri haqqında bilginiz tamdırmı? - Mən Azərbaycan ədəbiyyatını, mənəvi mədəniyyət tarixini tam araşdıra bilmədim. Amma Azərbaycan türkcəsi ilə Türkiyə türkcəsinin müqayisəsi əsnasında yaxşı qənaətlərə gələ bildim. Bir daha əmin oldum ki, bu iki türkcə arasında çox az fərq var. Hesab edirəm ki, fərqin hiss olunduğu əhəmiyyətli kəlmələri bir yerə toplasaq, 200-ü keçməz. Şəxsən mən Azərbaycan türkcəsində danışan hər hansı bir soydaşımızı çox asan anlayıram, onunla çətinlik çəkmədən ünsiyyət qururam. Mənim araşdırmalarım dil və ədəbiyyat məsələləri ilə bağlıdır. Ümumən türk dili və ədəbiyyatı ilə bağlı araşdırmalar apararkən gördüm ki, ədəbiyyat nümunələrimiz arasında da ilk növbədə ruh sarıdan bənzərlik var. Məsələn, Türkiyə Kültür Bakanlığı bir silsilə "Türkiyə dışındakı türk ədəbiyyatı antologiyası"nı çap etdi. Orada şübhəsiz, Azərbaycanla da bağlı soraqlar vardı. Kıbrısla bağlı materialları mən hazırladım. Azərbaycanla bağlı soraqları o zaman başqa türk xalqlarının ədəbiyyatı ilə müqayisə etdim, ilk növbədə ruh bağlılığını müşahidə etdim. Ta qədimlərə, yəni folklor, mifologiya nümunələrinə dayandıqca bunların bir-biri ilə mövzu və məzmunca daha yaxın olduğunu görürsən. Bu gün demək olarmı ki, Füzuli daha çox Azərbaycanın şairidir? Yəni o, ruhən həm də bütün türklərin şairi deyilmi? İmadəddin Nəsimi haqqında da bunu demək olar. Mən bu şairlərin Azərbaycanın olmadığını isbat edə bilmərəm. Amma bu zirvələr həm də bütün türk dünyasının ortaq mənəvi dəyərləridir. Bu şairlərin yaradıcılığına baxıram, görürəm ki, bugünkü Azərbaycan türkcəsinə, həm də bizim divan ədəbiyyatına yaxındır. - Həmçinin Mövlana Cəlaləddin Rumi ilə Füzulinin ruhu arasında böyük bir doğmalıq, yaxınlıq var. - Çünki hər ikisi türk ruhundan soraq verir. Türkiyədə Yunis İmrənin, Ruminin yetişməsi bizim ən böyük mənəvi şansımızdır. Nizami Gəncəvi də Türk Dünyasının ortaq mənəvi dəyəridir. Bütün bunları ümumiləşdirib onu demək istəyirəm ki, həm dil, həm də ədəbiyyat sarıdan Azərbaycanla Türkiyə arasında bağlılıqlar hədsiz çoxdur, fərqlər azdır. - Bu gün türk xalqları arasında ortaq türkcə ilə bağlı hansı fikirdəsiniz? - Bu məsələ Azərbaycanla Türkiyə alimlərinin, türkoloqlarının indən sonra daha çox diqqət mərkəzində olmalıdır. Türk dillərinə zaman-zaman çoxlu yad sözlər daxil olub. Azərbaycan SSRİ-nin əsarətində olan zaman bu türcəyə çoxlu rus və əcnəbi sözlər daxil oldu. Məncə, Azərbaycan türkcəsi ilə bağlı indi ən əsas məsələ bu tipli əcnəbi sözlərin dildən tədricən, əsaslı şəkildə çıxarılmasıdır. Məsələn, universitetlərin bölümlərinin adlarını yazarkən belə rus sözlərindən geninə-boluna yararlanmanın şahidi olmuşam. Halbuki Türkiyə türkcəsində bütün bunların çox uyğun qarşılığı var. Mən bu sarıdan Türkiyə türkcəsindən bəhrələnmənin olmadığına təəssüflənirəm. - Çox sevdiyimiz Türkiyə türkcəsində də təəssüf ki, bu gün xeyli ərəb-fars, hətta gözəl türk sözlərini sıradan çıxaran Avropa mənşəli sözlər var. Bu sarıdan Azərbaycan türkcəsindən müəyyən sözləri əvəzləyici olaraq götürmək çox gözəl olmazdımı? - Təbii, bu gün belə cəhətlər təəssüf ki, var. Bu da Türkiyə türkcəsinin problemidir. Hazırda bizdə də ingiliscədən Avropa sözləri daxil olur. Mağazaların adları tamamilə əcnəbiləşir. Azərbaycanda da belə hallar çox artıb. Bu məsələlərin hesab edirəm ki, daha geniş səviyyədə, ardıcıl olaraq müzakirə edilməsi gərəkdir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin başqanı Anar bəylə bu məsələləri müzakirə etdik. - Hər halda ortaq türkcə probleminin həlli yolu ilk növbədə öz türkcəmizdə təməl, anakök sözlərimizdən yeni sözlərin yaradılmasından keçir. Maraqlıdır, bu yöndə Türkiyənin, Kıbrısın dilçiləri, türkoloqları nə düşünürlər? - Onlar da mənim dilə gətirdiyim qayğılarla şərikdirlər. Dilin özünəməxsus özgürlüyü var. Əgər dili başqa dillər istila edərsə, o zaman bu, həmin dilin asılılığı demək olur. Biz türklər yabançı dillərə qarşı deyilik. Başqa dilləri öyrənmək pis hadisə deyil, gərəklidir. Lakin soydaşlarımızı ilk növbədə öz ana dillərimizə sayğı üstə kökləməliyik. Qoy onlar ilk növbədə ana dillərini sevsinlər, bu dilin qoruyucusu olsunlar. 8-9 il qabaq belə bir inadla çıxış etdim ki, yabançı dillə təhsilə qarşıyam. Kıbrısdakı universitetlərdə həmçinin yabançı dillə tədris həyata keçirilir. Halbuki bu tədrisi ilk növbədə ana dili vasitəsilə gerçəkləşdirmək mümkündür. Amma övladlarımız ilk öncə ana dilimizi mükəmməl öyrənməlidirlər. - Ortaq türkcənin gələcəyini necə görürsünüz? - İlk növədə gərəkli olan Azərbaycan və Türkiyə türkcələrinin bir-birləri ilə qarşılıqlı əlaqəsinin gücləndirilməsidir. Mən inanıram ki, uzaqbaşı bu gedişlə 40-50 ildən sonra Azərbaycan türkü ilə Türkiyə türkünün danışığı bir-birini tamamlayacaq. O zaman bu ortaq türkcənin hansının Azərbaycan, hansının Türkiyə türkcəsi olduğu bilinməyəcək. Bu türkcə türkləri birləşdirən kültür türkcəsi olacaq. Və şübhəsiz ki, hər bir türk xalqı özünün dilini qoruyub saxlayacaq. - Bu yaxında Azərbaycanın bir neçə qəzetinin baş redaktorları Türkiyədə səfərdə olarkən Türkiyədə Azərbaycan, Azərbaycanda isə Türkiyə mədəniyyət mərkəzinin açılması ideyası irəli sürülüb. Bu məsələyə münasibətiniz necədir? - Bu, son dərəcə gərəkli məsələdir. Çünki Türk Dünyasının bu sarıdan da problemləri hədsiz çoxdur. Bu məsələlərin hamılıqla oturub bir masada çözülməsi qaçılmazdır. Hər halda Türk Dünyasının ziyalıları bu yöndə məsələləri müzakirə etməli, sonda ortaq fikrə gəlməldirilər. "Azərbaycan türkləri parlament seçkilərində fəal olmayacaqlar" Qulamrza Səbri Təbrizi: "Artıq soydaşlarımızın aldanması mümkün deyil" Azərbaycan türkləri İranda keçiriləcək yeni parlament seçkilərinə ümidsiz yanaşır. Çünki illər boyu parlament seçkiləri ölkədə yenilik yaratmayıb və demokratik, şəffaf və ədalətli keçirilməyib. Ümumiyyətlə, İranda keçiriləcək parlament seçkiləri azərbaycanlılara münasibəti də dəyişməyəcək. Bunu Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin (DAK) sədri Qulamrza Səbri Təbrizi bildirib. Onun sözlərinə görə, artıq Azərbaycan türklərinin aldanması mümkün deyil. Çünki öz milli kimliklərini dərk ediblər. Bu baxımdan soydaşlarımız parlament seçkilərində fəallıq nümayiş etdirməyəcəklər: "Təbii ki, parlament seçkiləri şəffaf, demokratik və ədalətli keçirilərsə, həmin marafona qatılmaq olar. Ancaq İran kimi ölkədə belə bir şey mümkün deyil". DAK sədri qeyd edib ki, İran parlamentinə Güney Azərbaycan bölgəsindən yerli əhalinin hüquqlarını müdafiə edən, öz millətini, vətənini sevən insanların seçilməsi yaxşı olar. Ancaq bu cür ziyalıların seçki marafonuna qatılmasına imkan verilmir. Mənbə: Xalq Cəbhəsi